Trang chủ arrow Thơ dịch arrow THƠ ANNA AKHMATOVA, song ngữ Nga - Việt, Thái Bá Tân dịch
THƠ ANNA AKHMATOVA, song ngữ Nga - Việt, Thái Bá Tân dịch PDF In E-mail
Người viết: Thái Bá Tân   
03/01/2012
2. ANNA AKHMATOVA

Anna Akhmatova (tiếng Nga: Анна Ахматова, tên thật: Анна Андреевна Горенко Anna Andreevna Gorenko, 23 tháng 6 năm 1889 - 5 tháng 3 năm 1966) - nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình văn học, dịch giả Nga, một trong những gương mặt xuất sắc nhất của thơ Nga thế kỉ 20. Nhà thơ Yevgeny Yevtushenko gọi Anna Akhmatova là "đêm trắng của thi ca Nga".
Anna Andreevna Gorenko sinh ở Bolshoy Fontan, Odessa (nay là Ukraina). Năm 1890 gia đình chuyển về Tsarskoe Selo, Sankt-Peterburg. Năm 1905 bố mẹ chia tay nhau, các con theo mẹ đến thành phố Evpatoria ở phía nam. Bà học luật ở Kiev năm 1906-1907 và học văn học và lịch sử ở Sankt-Peterburg năm 1908-1910. Tháng 4 năm 1910 bà lấy chồng là nhà thơ Nikolai Stepanovich Gumilyov sau đó đi du lịch sang Pháp, Ý.
Bà viết thơ đầu tiên năm 11 tuổi in ở tạp chí Apollo nhưng bố không cho lấy họ Gorenko nên đã lấy họ thời trẻ của bà ngoại là Akhmatova. Năm 1912 Anna Akhmatova in tập thơ đầu tiên Вечер (Buổi chiều) được giới phê bình chú ý; năm 1914 bà in tập thơ thứ hai Чётки (Tràng hạt). Những nét chính của thơ Anna Akhmatova là sự hiểu biết tinh tế của những cung bậc tình cảm, sự suy ngẫm về những bi kịch nửa đầu thế kỉ 20. Trường ca Реквием (Khúc tưởng niệm, 1935-1940 in năm 1976) viết về những nạn nhân của cuộc trấn áp trong thập niên 1930. Đỉnh cao trong sáng tác của bà là Поэмa без героя (Trường ca không có nhân vật, 1940-1965) được đánh giá là một tác phẩm thi ca triết học tầm cỡ của thế giới.
Năm 1962 bà được đề cử trong danh sách xét giải Nobel Văn học. Năm 1964 bà được tặng giải Etna Taomina của Ý; năm 1965 bà được trao bằng Tiến sĩ danh dự của Đại học Oxford.
Ngoài thơ, Anna Akhmatova còn là tác giả của nhiều bài viết về Aleksandr Sergeyevich Pushkin và các nhà thơ đương thời. Anna Akhmatova được mệnh danh là "Bà chúa thơ tình Nga". Thơ của bà được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới.
Theo Wikipedia

1. CÁC KỶ NIỆM

Các kỷ niệm về mặt trời đang tắt,
Lá đã không còn xanh.
Gió thổi nhẹ, gió làm vương trên mặt
Những hạt tuyết vô tình.

Trong con mương, thôi không còn sủi sóng
Nước đóng băng, thờ ơ.
Không, ở đây chưa có gì quan trọng
Từng xảy ra bao giờ.   

Như cánh quạt đang xoè ra, cây liễu
Đứng trầm tư buông cành.
Rất có thể sẽ tốt hơn, rằng nếu
Em không là vợ anh.

Các kỷ niệm về mặt trời đang tắt,
ồ, cái gì thế này?
Rất có thể rằng mùa đông gió rét
Sẽ kịp về đêm nay.
1911


2. TÌNH YÊU

Đêm.
Thứ hai.    
Đã là ngày hăm mốt.
Pêtécbua chìm ngập giữa sương chiều.
Có ai đó vô công và dại dột,
Nói trên đời như thể có tình yêu.

Và rồi do biếng lười, do mỏi mệt,
Ai cũng tin vào điều ấy, thế là

Người ta hát về tình yêu tha thiết,
Người ta chờ, người ta sợ cách xa...

Nhưng tuy thế, vẫn có người không vậy.
Họ tìm ra sự thật, sống bằng đầu.
Tôi, ngẫu nhiên, gặp một lần điều ấy,
Thế mà giờ hình như vẫn còn đau.



3. TÔI ĐÃ THÔI MỈM CƯỜI

Tôi đã thôi mỉm cười.
Môi bị băng dính chặt.
Có thêm một bài ca,
Một hy vọng bị mất.

Bài ca ấy của tôi
Bị cười chê cay đắng.
Sau đó trái tim đau
Vì tình yêu câm lặng.


4. BỊ RUỒNG BỎ

Tôi tiễn bạn ra tận hàng hiên,
Và đứng lặng giữa nắng chiếu óng ả.
Chuông nhà thờ từ nhà thờ kề bên
Thong thả điểm, đều đều, thong thả.

Bị ruồng bỏ! Một từ mới thật hay -
Cứ như vứt bức bông hoa hay tờ giấy!
Thế mà mắt, đôi mắt của cô này
Đã đượm buồn và âm u vì vậy.


5. MỖI MỘT NGÀY

Mỗi một ngày lại thêm buồn lo mới.
Cũng thơm hơn mạch chín giữa nắng chiều.
Nếu anh muốn quì bên em, hãy lại,
Hãy lại đây, anh yêu.

Trong rừng phong chim vàng anh đang hót,
Cho tới đêm chim cứ hót trên cành.
Em muốn che những người luôn vui vẻ
Khỏi mắt anh màu xanh.

Tiếng lục lạc leng keng trên đường vắng.
Anh và em quen thuộc tiếng keng này.
Em sẽ hát anh nghe, thôi, đừng khóc,
Bài hát chiều chia tay.
1913


6. TÔI HỎI...

Tôi hỏi chim cúc cu:
Tôi sống bao nhiêu tuổi?
Cúc cu không trả lời.
Trên ngọn thông, gió thổi.

Tôi bước đi về nhà,
Giọt nắng rơi lên cỏ,
Cảm thấy trên trán tôi
Có bàn tay của gió.   


7. CÓ NGƯỜI LUÔN ĐI THẲNG

Có người luôn đi thẳng,
Có người đi vòng quanh,
Chờ được về nhà cũ,   
Chờ người yêu của mình.

Tôi đi, trốn bất hạnh,   
Chẳng đến đâu, về đâu,
Không vòng, cũng không thẳng,
Như leo dốc, con tàu...
1940


8. SAU KHI MỘT NGƯỜI CHẾT

Khi một người nào chết,
Trên chân dung, người này
Hình như nhìn khác trước,
Nụ cười cũng đổi thay.

Tôi nhận ra điều ấy
Khi tiễn một nhà thơ.
Vfa điều tôi nhận xét
Đúng đến tận bây giờ.
1940   


9. TA, NHỮNG KẺ LẦM LẠC

Ta, những kẻ lầm lạc,
Sống chán ở đời này.
Chim, hoa treo trên vách
Đang thèm khát trời mây.

Miệng anh ngậm tẩu thuốc,
Nhả khói lạ lùng sao.
Tôi mặc chiếc váy bó
Cho người thêm thon, cao.   

Các cửa sổ luôn đóng.
Kệ bên ngoài, kệ đời.
Mắt con mèo thận trọng
Giống mắt anh, còn lười.   

Hay tôi chờ cái chết?
Sao tôi buồn khác thường?
Cô gái kia đang nhảy
Chắc không lên thiên đường.
1913


10. ANH BIẾT ĐẤY

Anh biết đây, tôi buồn,
Cầu trời, xin được chết,
Nhưng yêu đến quặn đau
Vùng Tver nghèo kiết.

Con sếu trên giếng hoang,
Trên nữa là mây trắng.
Mùi lúa mì, mùi buồn
Ngoài cánh đồng im lặng.

Và cả chân trời mờ,
Nơi gió nghe rất nhỏ,
Cả những bà nhà quê
Cùng cái nhìn của họ.
1913       

 
11. LẦN NÂNG CỐC CUỐI CÙNG

Thì tôi uống, vì ngôi nhà bị phá,
Vì đời tôi bất hạnh, chẳng nguyên lành,
Vì hai người mà cô đơn, lạnh giá,
Vì nhiều điều, trong đó cả vì anh.   

Vì ánh mắt luôn lạnh băng, thù hận,
Vì đôi môi hôn giả dối, và rồi
Vì cuộc sống luôn bất công, tàn nhẫn,
Vì Chúa Trời đã không cứu đời tôi.   
1934   


12. EM RỜI BỎ...

Em rời bỏ ngôi nhà anh lặng lẽ,
Cuộc đời em sẽ trống rỗng, yên lành.   
Như những người đàn bà yêu có thể,
Trong thơ mình, em luôn ngợi ca anh.

Anh đã tạo một thiên đường có thật       
Trong mắt em, anh sẽ nhớ em nhiều.
Em rao bán những gì cao quí nhất -       
Là những gì anh đã tặng - tình yêu.       
1913


13. TRONG NHÀ...

Trong nhà im ắng hẳn.
Bông lựu cuối cùng rơi.
Tôi ngồi, đêm đến sớm,   
Thờ thẫn, lạnh trong người.

Cổng ngoài đã khép chặt.
Gió ngừng thổi, đêm đen.
Vắng anh, chồng chưa cưới,
Vắng niềm vui, ưu phiền.

Chiếc vòng tìm không thấy
Em chờ nhiều ngày đêm.
Bài hát buồn âu yếm
Đã chết trong ngực em.
1917


14. ĐÊM TRẮNG

Ôi, cửa quên chưa đóng,
Đèn chưa thắp trên tường.
Anh biết không, em mệt,
Ngã vật người xuống giường.

Chìm trong hoàng hôn xẫm
Những vệt mờ màu xanh.
Có ai đấy đang nói,
Nghe rất giống tiếng anh.

Vậy là hết mọi chuyện,
Đời khốn nạn, ủ ê.
Thế mà em những tưởng
Nhất đinh anh quay về.
1911   


15. KHI NGHE TIN...

Khi nghe tin về cái chết của tôi,    
Một cái chết bất ngờ, đau đớn nhất,
Chắc anh ta không xúc động, không buồn,
Chỉ mỉm cười khô khan, hơi tái mặt.

Và lập tức nhớ đã từng cùng tôi
Phóng xe ngực dọc Nê-va tuyết gió.
Nhớ cả việc anh ta thế suốt đời
Bảo vệ tôi, cô người yêu ngày nọ.
1917   


16. SUỐT CẢ TUẦN...

Suốt cả tuần tôi ngồi bên biển vắng,
Ngồi một mình, không nói gì, im lặng.
Ngồi, thích thú để sóng té lên tôi,
Sóng biển mặn như nước mắt mặn mòi.

Nhiều mùa xuân và mùa đông trôi qua,   
Tôi chỉ nhớ những mùa xuân đầy hoa.
Tuyết đang tan, ban đêm trời đã ấm,
Tôi ra ngoài, ngắm trăng trên rừng rậm.

Có một người không quen biết hỏi tôi,
Khi bống nhiên gặp nhau trong rừng sồi:
“Có phải cô là người tôi mơ ước
Và tìm kiếm, nhưng không sao tìm được?

Tôi tìm cô từ ngày bé, thực lòng,
Như tìm người em gái nhỏ...” “Ồ Không!”
Tôi chìa tay cho người này; lúc đó
Ánh trăng soi khuôn mặt anh rất rõ.

Anh tặng tôi chiếc nhẫn có phép màu
Giúp đề phòng tình yêu đến, buồn đau,
Rồi anh dặn tìm đến nơi, anh hứa
Tôi và anh sẽ gặp nhau lần nữa.

Biển, vũng tròn, ngọn hải đăng vươn cao...
Như ngải cứu, đời đắng cay, không sao.
Nó bắt đầu thế nào thì cứ vậy
Nó kết thúc - tôi nói rồi điều ấy!   
1916, Sevastopol


17. ANH MỖI NGÀY...

Anh mỗi ngày một lạ hơn, bí ẩn,
Em mỗi ngày một nhẫn nhục nghe anh.
Là thử thách với em, là sắt, lửa -   
Thứ tình yêu anh có chẳng yên lành.

Anh cấm em không được cười, được hát,
Anh cấm em cầu nguyện, cấm từ lâu.
Em cam chịu, em thế nào cũng được,
Miễn hai người không phải buộc xa nhau.

Rất xa lại với cả trời lẫn đất,
Vậy là em không được hát, không cười.   
Như thể anh, cả thiên đường, địa ngục,
Tước của em cái quyền sống làm người!   
1917       


18. TRONG MỖI NGÀY...

Trong mỗi ngày thường có
Một giờ buồn và lo.   
Nhắm mắt, nỗi buồn ấy
Tôi kêu lên, kêu to.

Nó, trong tôi, như máu,
Như hơi thở nồng nàn
Như tình yêu hạnh phúc
Đầy tính toán và gian!
1917   


19. BĂNG CỨ LỪ LỪ TRÔI

Băng cứ lừ lừ trôi,
Trời như da người chết.
Sao anh luôn trách em?
Lỗi em, em đã biết.

Thích thì giết em đi,                   
Đừng nhìn em thù địch.
Anh không muốn có con,
Thơ em anh không thích.

Được, em nghe theo anh.
Hết những gì em có,
Em trao anh - nỗi buồn
Em sẽ mang xuống mộ.
1918


20. VINH QUANG...

Vinh quang như khói nhạt.
Tôi không cần thứ này.
Tôi luôn mang hạnh phúc
Cho người tình xưa nay.

Một người, giờ còn sống,
Yêu bạn gái của tôi.
Người khác được đúc tượng,
Vênh vang trên đỉnh đồi!
1914
Cập nhật ( 04/01/2012 )
 
< Trước   Tiếp >
blog comments powered by Disqus