LỬA, NƯỚC VÀ DANH DỰ
(Truyện thơ)

1
Tuổi tác đến, kéo theo thêm cái khổ,
Là hay quên, hay lú lẫn. Thế mà
Tôi chợt nhớ câu chuyện này, nhớ rõ
Không sót gì, từng chi tiết. Người ta
Kể hay đọc cho tôi nghe từ nhỏ,
Từ cái thời để chõm, học lớp ba.
Một câu chuyện vừa hay vừa triết lý.
Còn có tin hay không, tùy các vị.

2
Chuyện kể rằng, một hôm trời nắng đẹp,
Lửa đi chơi bỗng gặp Nước lần đầu.
Họ trò chuyện rất vui, rồi đi tiếp,
Như không hề xung khắc. Mãi về sau
Ta mới phịa về mối thù truyền kiếp
Giữa hai người. Toàn những
                                chuyện không đâu.
Nước và Lửa hồn nhiên như trẻ nhỏ,
Luôn hiếu động, không ngồi yên một chỗ.

3
Một chốc sau, họ gặp thêm người nữa,
Vẻ trang nghiêm, là Danh Dự. Người này
Luôn bận bịu, không nhàn như Nước, Lửa,
Không lắm lời, không giả bộ thơ ngây.
Họ không biết, một ông quan loại cỡ
Đã bị Ngài từ bỏ sáng hôm nay.
Chỉ đơn giản vì ông ta giả dối,
Dạy đạo đức mà bản thân tội lỗi.

4
Lửa lễ phép: “Nếu Ngài không bận quá,
Thì chúng tôi xin đi dạo cùng Ngài”.
Danh Dự đáp: “Ồ không, không, đa tạ,
Tôi phải còn nhắc nhở để ai ai
Cũng coi trọng lương tâm, không cẩu thả
Làm những điều phải hối hận ngày mai.
Mà nếu rỗi đi chơi cùng, các bạn,
Ai dám chắc không vì tôi mà chán?”

5
Nước vội nói: “Với tôi, Ngài chẳng sợ.
Tôi xưa nay chỉ giúp ích cho đời.
Tôi tưới nước để muôn hoa đua nở,
Để cánh đồng và rừng núi xanh tươi.
Người ta nói, chắc là không vô cớ,
Tôi, cội nguồn của sự sống khắp nơi.
Tôi giải khát cho người và loài vật,
Chưa nói chuyện rửa tay hay tắm giặt”.

6
Phải công nhận những điều trên Nước nói
Quả không sai, nhưng đã giấu một điều,
Rằng chính Nước cũng gây nên lụt lội
Và nhấn chìm những mảnh đất phì nhiêu.
Nước cuốn nhà, làm đất, rừng lở xói,
Lật tàu bè, làm cây cối đổ xiêu...
(Tôi, hồi bé, trong một lần lụt lớn
Suýt chết đuối cùng mấy con gà lợn).

7
Lửa lên tiếng: “Tôi thì ai cũng biết.
Tôi luôn mang ánh sáng đến muôn nhà.
Tôi làm ấm những trái tim giá rét,
Làm cháy bùng bao hy vọng, bài ca.
Không có Lửa cũng ngang bằng cái chết,
Lửa giúp người trong đun nấu... Ngoài ra
Ai trót nghiện, muốn phì phèo thuốc lá
Mà nói không cần diêm thì thật lạ!”

8
Vâng, đúng thế, nghe hoàn toàn có lý,
Nhưng tiếc thay, như Nước, Lửa cố tình
Không nói việc nếu không may sơ ý
Lửa bén nhà thì hậu quả rất kinh.
Trong cuộc sống cả tôi và các vị
Còn lạ gì cái cảnh sắp bình minh,
Đang ngủ say bỗng nghe ai kêu cháy!
Rồi tiếng khóc, tiếng kêu la vang dậy.

9
Nước và Lửa thế là im không nói
Việc họ gây bao tai họa. Mà rồi
Họ im lặng, chứ không hề nói dối,
Vốn là điều rất dễ hiểu. Than ôi,


Trong cuộc sống ít người khoe tội lỗi,
Cũng ít người đủ dũng cảm như tôi,
Tự thú nhận rằng mình hư, dại dột,
Dù nói chung tôi khôn và rất tốt.

10  
Vốn thận trọng nhưng tin người, Danh Dự
Nghe nói xong, tỏ ý thích, gật đầu:
“Vậy thì ta dạo một vòng xem thử.
Để mọi người thêm hiểu rõ về nhau”.
Nước và Lửa liền kêu lên: “Thế chứ!
Nhưng đi đường, nhỡ lạc, biết tìm đâu?”
“Theo đặc điểm của từng người rất khác
Mà tìm nhau, nếu không may bị lạc”

11
“Tôi là Lửa, cứ chỗ nào có khói
Là có tôi. Khói và lửa song hành.
Lại càng dễ nhìn tôi trong đêm tối -
Theo ánh đèn mà tìm đến...” “Các anh
Sẽ tìm Nước ở những nơi cây cối
Và ruộng đồng tươi tốt một màu xanh.
Còn tất nhiên, nơi đất cằn, khô cháy
Thì đốt đuốc tìm cả năm không thấy”.

12
Danh Dự nói: “Như nhiều người đã biết,
Tôi xưa nay không nổi bật điều gì,
Không dấu hiệu cao sang hay đặc biệt.
Nhưng coi chừng, tôi sẽ bỏ ra đi
Khi người khác không quí tôi, nhất thiết
Chẳng bao giờ tôi ở lại. Một khi
Bạn mà để mất tôi, xin nhắc lại:
Mất một lần là mất luôn mãi mãi”.

13
Vậy, Danh Dự mới là người duy nhất
Đã công khai nói hết cả về mình,
Không dấu giếm, chỉ nói toàn sự thật.
Ta, những người trọng danh dự, thông minh.
Vâng đúng thế, nhưng nhiều lần, tiếc thật,
Có những điều ta chủ ý làm thinh.
Ta không nói, chứ không hề nói dối.
Nhưng việc ấy phải chăng là tội lỗi?

14
Tôi không biết, đang muốn nhờ các bạn
Nói cho nghe các bạn nghĩ thế nào.
Theo Frớt, cuộc đời này đáng chán
Có đôi điều bí mật cũng không sao.
Như quá đà, có tình nhân chẳng hạn,
(Người ta cần lén gặp), biết làm sao?
Ta bảo vợ: “Anh đi chơi, đừng hỏi!”
Nhưng đi đâu, với ai, ta không nói.

15
Mà không nói đúng hay sai? Giả sử
Bản thân ta rơi vào cảnh thế này,
Ta chắc chắn sẽ ít nhiều do dự.
Chỉ hồ đồ mới vội trả lời ngay.
Vâng, một bên là gia đình, danh dự,
Bên kia “nàng”, biết chọn thế nào đây?
Cái câu chuyện ngụ ngôn này tôi kể
Chỉ cốt gợi câu trả lời, chỉ thế.

16
Tôi đã qua cái thời ưa triết lý,
Lại càng không lên mặt dạy người đời.
Chỉ đơn giản viết văn xuôi, chợt bí,
Viết văn vần, vừa tạm gọi nghỉ ngơi,
Vừa nhân tiện góp vui cùng các vị.
Nếu cũng buồn thì cứ thử đọc chơi,
Không thì thôi, bỏ qua, không sao hết.
Giờ là lúc ta chia tay. Tạm biệt.  

                   28.1.2004